Neurofeedback Nedir ?

blog

#1

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (ADHD) dürtü kontrolünü, aktivite seviyelerini ve öğrenmeyi etkileyen bir durumdur.

Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, 2011 yılında Amerika Birleşik Devletleri’ndeki çocukların yüzde 11’inin bu durumla yaşadığını tahmin ediyor.

neurofeedback%20nedir

İlaçlar, psikoterapi ve yaşam tarzı değişiklikleri birçok çocuk için semptomları hafifletebilir. Ancak herkes için etkili değildir ve bazı kişilerde ilaçların kişinin dayanılmaz bulduğu yan etkileri vardır.

Bazı ebeveynler çocuklarını tedavi etmek konusunda isteksizdir veya düzenli terapi seanslarına katılmak için zamanları olmayabilir.

Bu aileler için, bazen biofeedback veya nöroterapi olarak adlandırılan neurofeedback, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (ADHD) semptomlarını yönetmek için uygun bir ilaçsız seçenek olabilir.

Neurofeedback Nedir ?

ADHD’li birçok insan beyin davranışında, özellikle beynin ön lobunda farklılıklar gösterir. Frontal lob, kişiliğe, davranışa ve öğrenmeye bağlı bir beyin bölgesidir.

Neurofeedback, beynin elektrik dalgalarını ölçer. Beynini farklı şekilde kullanmaları için eğiterek ADHD olan kişileri tedavi etmek için kullanılabilir.

Neurofeedback beyni değiştirerek davranışı değiştirmeyi amaçlamaktadır.

Beyin ölçülebilir elektrik sinyalleri üretir. Neurofeedback bu elektrik dalgalarını, genellikle elektroensefalografi (EEG) adı verilen bir cihazla ölçer.

Diğer elektrikli cihazlar gibi, beyin dalgaları belirli frekanslarda döngü yapar. Beş farklı beyin dalgası alfa, beta, gama, delta ve tetadır. Her birinin farklı frekansları vardır ve bunlar bir EEG tarafından ölçülebilir.

Bazı araştırmalar, ADHD olan kişilerin çok fazla teta dalgalarına ve çok az beta dalgalarına sahip olduklarını göstermektedir. Neurofeedback, bu farklılığı, ADHD’si olan insanlarla beyinlerini farklı kullanmalarını sağlayarak düzeltmeyi iddia ediyor.

Neurofeedback uygulayıcıları, beyin aktivitesini ölçmek için elektrotları başa takarak başlarlar. Bu, seans boyunca izlenebilen beyin dalgalarının devam eden bir ekran çıktısı üretirilir.

Beyin dalgası geribildirimine dayanarak, neurofeedback sağlayıcısı kişiye belirli bir görevi yerine getirmesi için talimat verir.

Süreç, beyni bilgiyi farklı şekilde işlemeye teşvik etmek için sesler ve diğer uyarıcıları içerebilir. Müzik ya da bir ton ya da aniden durup başlayan sesler olabilir.

Bu yaklaşım, EEG’den gelen geri bildirimlere dayanarak beyin aktivitesini kesebilir, değiştirebilir veya çoğaltabilir.

Neurofeedback taraftarları bu kararlı geri bildirimin yavaş yavaş beyin dalgalarını değiştirebileceğini iddia ediyorlar. Beyin dalgaları değiştikçe, ADHD belirtileri de değişir.

Neurofeedback kullanımı ADHD ile sınırlı değildir. Bir dizi psikolojik durumu tedavi etmek için kullanılmıştır ve genel performansın iyileştirilmesine yardımcı olabilir. Çalışmalar depresyona yardımcı olabileceğini öne sürmektedir.

Neurofeedback İşe Yarıyor mu ?

Neurofeedback’in etkinliği üzerine araştırmalar 2009 yılında, ADHD’si olan 467 kişinin katıldığı bir meta-analiz semptomlarda orta ve büyük çaplı iyileşmeler saptadı ve neurofeedback’in “etkili ve özgül” olabileceğini öne sürdü. Bir 2013 çalışması ADHD belirtilerini azaltabileceğini gösterdi.

Neurofeedback’in ADHD’si olan kişilerin tedavisinde etkinliğinin araştırılması çok karışıktır.

2014 yılında, başka bir meta-analizde verilen ebeveyn değerlendirmeleri, neurofeedback’in dürtüsellik, dikkatsizlik ve hiperaktivite konusunda iyileştirmeler getirdiğini göstermiştir. Aynı çalışmada, öğretmenler iyileştirmelerin sadece dikkatsizlikten kaynaklandığını düşünmüşlerdir.

Neurofeedback bazı semptomları iyileştirir gibi görünmektedir, ancak iyileştirme değerlendirmeleri gözlem yapan kişiye göre değişir.

2016 yılında yapılan daha büyük bir meta-analiz, neurofeedback’in etkili bir tedavi olduğu sonucuna varmamış ve daha ileri araştırmalar için çağrıda bulunmuştur.

2011 yılında yapılan bir çalışmada, neurofeedback’in plasebo etkisinin olabileceği ihtimali ele alındı. 8 ila 15 yaşındaki sekiz çocuk neurofeedback aldı ve diğerleri sahte neurofeedback aldı. Her iki grup da ADHD semptomlarında anlamlı iyileşmeler gösterdi. Bu da neurofeedbackin faydalarının plasebo etkisine bağlı olabileceğini düşündürdü.

Neurofeedback Eleştirileri

Neurofeedback’in eleştirmenleri, kullanımını destekleyen birçok çalışmanın tekniğin etkili olup olmadığını kanıtlamayı zorlaştıran önemli tasarım kusurlarına sahip olduğunu öne sürmektedir. Çeşitli çalışmaların yazarları, daha fazla araştırma yapmaya çağrısında bulundu.

1990 yılında psikolog Barry L. Beyerstein, neurofeedback’i “nöromitoloji” olarak adlandırdı. Neurofeedback’in başarısının, bir alıcının işe yarayacağı inancıyla bağlantılı olduğunu iddia etti.

Bazı eleştirmenler, neurofeedback’i para kazanma aldatmacası olarak eleştirdiler. Diğerleri kabul edilmiş bir neurofeedback protokolü olmadığını savunuyorlar.

Bir kişinin sonuçları görmek için ne kadar süreyle veya ne sıklıkta neurofeedback geçirmesi gerektiği açık değildir.

Neurofeedback Nasıl Uygulanır ?

Neurofeedback oturumuna katılacak bir kişi, semptomları, tedavi öyküsü ve yaşam tarzı hakkında bir takım soruları yanıtlayarak başlayacaktır.

Her tedavi seansından önce semptomları hakkında bilgi vermeye devam edecekler, çünkü bu durum sağlayıcının zaman içindeki gelişmeleri takip etmesini sağlayacaktır.

Her seans sırasında bir sağlayıcı, kafalarına elektrot yerleştirerek hastayı bir EEG makinesine bağlar. Elektrotların sayısı uygulayıcıya ve seansa bağlı olarak değişir. Elektrotlar kişiyi incitmez ve beyine elektrik akımı iletmezler.

Seans başladığında, kişinin beyin dalgalarının gerçek zamanlı taraması ekranda görünecektir. Bu geri bildirime dayanarak, sağlayıcı beyin dalgalarını ayarlamak için talimatlar verecektir.

Etkinlikler video oyunu, müzik veya bir ses tonu dinlemeyi içerebilir.

Seans ilerledikçe, bu girdi beyin dalgalarını değiştirmelidir. Oturumlar boyunca, beynin çıkışında daha önemli değişiklikler olabilir. Bu düşünce ve davranıştaki değişimlere dönüşmelidir.

Neurofeedback İçin Karar Vermek

Neurofeedback ağrısızdır ve olumsuz yan etkilere dair bir kanıt yoktur. ADHD için başka tedaviler etkili değilse, neurofeedback denemeye değer olabilir.

Neurofeedback İçin Sorulması Gereken Sorular Nelerdir ?

Bir sağlayıcıya sorulacak sorular şunlardır:

  • Tedavi ne kadar tutacak?

  • Gelişmeleri nasıl ölçüyorsunuz?

  • Sonuçları görmek ne kadar sürer?

  • Kaç tedavi seansına ihtiyacım olacak?

  • Her tedavi seansı ne kadar sürecek?

  • Tedavinin etkinliğini arttırmak için yapabileceğim bir şey var mı?

Neurofeedback Güvenli midir ?

Neurofeedback için ciddi anlamda yan etkiler bildirilmemekle birlikte, yine de bazı etkilerin olabileceği tespit edilmiştir.

Bunlar şunları içerir:

  • Mental yorgunluk.

  • Kafa travması geçirenlerde uygulaması sırasında baş dönmesi, mide bulantısı ve ışık duyarlılığı.

  • Bazı kişilerde eski hislere geri dönüş veya rüyasında yaşadığı hislere gerçek hayatta da kapılmak gibi ilginç bir yan etkide tespit edilmiştir.

Bazı insanlar da bunu etkili bulmaktadı. Ancak unutulmamalı ki bu bir plasebo etkisine de bağlı olabilir.

Neurofeedback Tedavi Fiyatları Nedir ?

Ülkemizde net bir fiyat skalası olmamakla birlikte, fiyatların sağlayıcılar tarafından maliyetlerine göre belirlendiği görülmüştür. Örneğin cihazlar için 10.000 euro para harcayan biri tedavinin seansını 1000 - 2000 lira arası verebilmektedir. Ayrıca yöntemin bu ara popüler olması sebebi ile fiyatların en az 1000 - 5000 lira arasında değiştiği gözlenmiştir.

Psikiyatrik Blog.
Psikiyatrik Bilgi Kaynağı.