Yaş Ayrımcılığı ( Ageism ) Nedir ?

blog

#1

Ageism, yaşlarına göre insanlara karşı önyargı içeren bir tür ayrımcılıktır. Irkçılık ve cinsiyetçiliğe benzer şekildedir. Ageism farklı yaşlardaki insanlar hakkında kalıplaşmış olumsuz duygu ve düşünceleri içerir.

Ageism terimi, eski yetişkinlerin ayrımcılığını tanımlamak için ilk olarak gerontolog Robert N. Butler tarafından kullanılmıştır. Bugün ise bu terim çocuklara, gençlere, yetişkinlere veya yaşlılara karşı önyargıyı içeriyor olsa da, genellikle herhangi bir yaş temelli ayrımcılığa uygulanır.

Örneğin daha genç yetişkinler iş bulmakta zorlanabilirler ve algılanan deneyimsizliklerinden dolayı daha düşük ücret alırken, yaşlı yetişkinlerin ise yeni iş bulma ve kariyerlerini değiştirme gibi sorunları olabilir.

Eleştiriye Katkı Sağlayan Klişeler

Araştırmacı Susan Fiske, yaşlı insanlar hakkındaki klişelerin genellikle genç insanların onları nasıl görmek istedikleri yüzünden ortaya çıktığını öne sürmektedir.

Tanımladığı ilk klişe dizisi ardışıklık ile ilgilidir. Gençler genellikle yaşlı bireylerin “kendi sırasına” sahip olduklarını ve genç kuşaklara yol açmaları gerektiğini düşünür.

İkinci klişe, Fiske’nin tüketim olarak ne ifade ettiği ile ilgilidir. Gençler genellikle kısıtlı kaynakların yaşlı yetişkinlere değil, kendilerine harcanması gerektiğini düşünürler.

Son olarak, genç insanlar yaşlı yetişkinlerin kimlikleri hakkında da kalıplaşmışlar. Gençler, yaşları daha büyük olanların “yaşlarına göre hareket etmeleri” gerektiğini düşünürler ve konuşma kalıpları, kıyafet tarzı gibi şeyler de dahil olmak üzere genç insanların kimliklerini “çalmaya” çalışmazlar.

Ageism ( Yaş Ayrımcılığı ) Ne Kadar Yaygın ?

Araştırmacılar ageismin şaşırtıcı derecede yaygın olduğunu buldular. Ayrıca Gerontolog’un 2013 sayısında yayınlanan bir çalışmada, yaşlıların Facebook gruplarında nasıl temsil edildiğini inceledi. Yaşlı yetişkinlere ayrılmış 84 grup bulmuşlardı, ancak bu grupların çoğu 20’li yaşlarında insanlar tarafından oluşturulmuştu.

Grupların yaklaşık yüzde 75’i yaşlıları eleştirmek için var olan ve yüzde 40’ı onları sürüş ve alışveriş gibi faaliyetlerden men etmeyi savunan gruplardı.

Yaşlı yetişkinler de işyerinde bu ayrımcılığın etkisini hissederler. ABD Eşit Fırsat Komisyonu’na göre, işçilerin açtığı tüm davaların yaklaşık dörtte biri, yaş temelli ayrımcılıkla ilgilidir.

Araştırmacılar ABD’deki her 5 işçiden 1’inin 55 yaşını geçtiğini bildirmektedir. İşçilerin yaklaşık yüzde 65’i işyerinde yaş temelli ayrımcılığa maruz kaldıklarını ve ankete katılanların yüzde 58’inin yaş ayrımcılığının 50 yaşından sonra belirginleştiğine inanmaktadır.

Ageism ( Yaş Ayrımcılığı ) İle Mücadele Ne Durumda ?

Amerikan Psikoloji Derneği, yaş, cinsiyet, ırk ve engellilik temelli ayrımcılıkla aynı şekilde ele alınması gereken ciddi bir sorun olduğunu öne sürmektedir. Ayrıca toplumun yarattığı sorunlara ilişkin kamuoyunun bilinçlendirilmesinin yaş ayrımcılığının azaltılmasında yardımcı olabileceğini öne sürmektedir. Yaşlı yetişkinlerin nüfusu arttıkça, ageismi en aza indirmenin yollarını bulmak giderek daha önemli hale gelecektir.

Çevrenizde Yaş Ayrımcılığına ( Ageism ) Uğrayan Birini Tanıyor musunuz ?

  • Evet
  • Hayır

0 oylayanlar

Kaynak: Adler, T. (2013). Ageism: Alive and kicking. APS Observer, 26(7). Retrieved from

Psikiyatrik Blog.
Psikiyatrik Bilgi Kaynağı.